Introduction
Three stories about three very different places: the uncertain future of the former Soviet sanatoria in Tskaltubo, a forgotten mortuary in England, and the impending demolition of an iconic Methodist church in the USA.
Tskaltubo – Het Sovjet-kuuroord staat opnieuw op een keerpunt
De Georgische overheid heeft opnieuw tien voormalige sanatoria in Tskaltubo ter veiling aangeboden. Daarmee hoopt de overheid investeerders aan te trekken die bereid zijn deze ooit statige gebouwen nieuw leven in te blazen. De gezamenlijke startprijs bedraagt circa 49,3 miljoen Georgische lari (GEL). De aankoopprijs is echter slechts een deel van de verplichting. De kopers moeten daarnaast minimaal 314 miljoen GEL, exclusief btw, investeren in de herontwikkeling van de complexen. Deze investeringen moeten binnen vijf jaar na ondertekening van de koopovereenkomst worden gerealiseerd.
Dit is niet de eerste poging om de verlaten complexen nieuw leven in te blazen. Een aantal sanatoria werd eerder al verkocht, maar de resultaten zijn wisselend. Drie van de zeven eerder verkochte objecten zijn inmiddels teruggekeerd naar staatseigendom, nadat de kopers hun contractuele verplichtingen niet waren nagekomen. Een voorbeeld is sanatorium Medea, dat in 2024 door de Georgische staat werd teruggenomen.
Maar er zijn complicaties. Zeven sanatoria werden tijdens eerdere veilingen verkocht, maar drie daarvan kwamen later weer in handen van de staat nadat de kopers hun verplichtingen niet waren nagekomen. Het bekendste voorbeeld is Medea, waarvan de vorige eigenaar het eigendom in 2024 verloor.
Achter de verlaten gebouwen schuilt ook een menselijke geschiedenis die vaak onderbelicht blijft. In een aantal voormalige sanatoria wonen nog altijd intern ontheemden, mensen die tijdens conflicten in Georgië hun huis hebben verloren. De Georgische academicus David Sichinava schat dat er mogelijk nog tussen de 100 en 200 mensen in deze voormalige instellingen wonen. Wat er met hen gaat gebeuren wanneer de herontwikkeling daadwerkelijk van start gaat, blijft een belangrijke vraag.
Eric en ik bezochten Tskaltubo in 2022. Een fotografisch verslag van dat bezoek is te vinden op onze blog
De meest recente veilingen sluiten op 15 november 2026. Of dit een nieuw hoofdstuk voor Tskaltubo betekent, moet nog blijken. De gebouwen restaureren is één ding; een complete kuurstad opnieuw tot leven brengen is iets heel anders. De uitdaging die voorligt is immens.
Bronnen: Radio Free Europe / Radio Liberty · BM.ge – Veilinginformatie
Old Mental Asylum Mortuary – De laatste ruimte van het ziekenhuis
Op het terrein van een psychiatrisch ziekenhuis in Engeland staat een klein, vergeten gebouw met een heel eigen geschiedenis.
Fotograaf Janine Pendleton bezocht dit voormalige mortuarium in de zomer van 2025 en publiceerde haar fotoreportage in oktober 2026. Hoewel delen van het grotere ziekenhuiscomplex nog steeds in gebruik zijn, staat dit gebouw al tientallen jaren buiten dienst.
Binnen is de oorspronkelijke functie onmiddellijk herkenbaar. In een ruimte staat nog een metalen brancard. Verderop bevindt zich de voormalige autopsieruimte, met een keramische snijtafel en betegelde muren. Op een nabijgelegen werkbank staat een oude Marsden-weegschaal voor organen. Daarnaast liggen stapels verouderde autopsierapporten en papieren dossiers. In een andere ruimte staat een mechanische platformweegschaal.
Het gebouw dateert vermoedelijk uit de jaren twintig, al zijn de precieze geschiedenis en sluitingsdatum niet bekend.
Wat deze locatie bijzonder maakt, is de combinatie van medische apparatuur en alledaagse gebruikssporen. Het zijn geen decoratieve voorwerpen of museumstukken. Ze maakten deel uit van een werkplek waar ooit onderzoeken en obducties werden uitgevoerd.
Het beschadigde plafond, het zichtbare houtwerk en het opgehoopte puin vormen inmiddels een scherp contrast met de klinische omgeving waarvoor de ruimtes ooit waren ingericht.
De foto's van Pendleton documenteren een relatief klein gebouw, maar wel een plek waar de geschiedenis van de psychiatrische gezondheidszorg nog opvallend tastbaar aanwezig is.
Bron: Janine Pendleton – Obsidian Urbex Photography
City Methodist Church – Een urbex-icoon wacht de sloop
In Gary, Indiana, nadert een van de bekendste verlaten kerken van Amerika het einde van haar bestaan.
City Methodist Church werd gebouwd tijdens de industriële bloeiperiode van de jaren twintig. De bouw begon in 1925, met aanzienlijke financiële steun van de staalgigant United States Steel Corporation. Gary groeide in die periode snel uit tot een belangrijk centrum van de Amerikaanse staalindustrie.
De kerk sloot in 1975. Sindsdien hebben weersinvloeden, vandalisme en structureel verval het gebouw langzaam veranderd in een indrukwekkende ruïne.
De neogotische architectuur, enorme ramen, hoge spitsbogen en de nu blootgelegde binnen-structuur trokken tientallen jaren urban explorers en fotografen aan. Vooral de combinatie van monumentale architectuur en vergevorderd verval maakte het gebouw internationaal herkenbaar.
Er zijn verschillende pogingen gedaan om de kerk een tweede leven te geven. Een van de voorstellen was om delen van het gebouw te behouden als een openluchtruïnepark. Andere plannen onderzochten de mogelijkheid om het gebouw onderdeel te maken van een grotere herontwikkeling van het centrum.
De kosten voor het stabiliseren van de kerk werden geraamd op ongeveer 4,2 miljoen dollar. Het bleek echter niet mogelijk om hiervoor de benodigde financiering te vinden. Uiteindelijk kozen de autoriteiten voor sloop. Op 2 september 2026 werd het sloopcontract gegund aan Homrich Wrecking. Het contract, ter waarde van circa 5,34 miljoen dollar, omvat zowel City Methodist Church als het voormalige St. Mary's Mercy Hospital.
In oktober 2026 zijn de voorbereidende werkzaamheden voor de sloop begonnen, waaronder het inrichten en afzetten van het terrein en voorbereidende saneringswerkzaamheden. De volledige sloop en het herstel van het terrein moeten volgens de planning uiterlijk 24 augustus 2027 zijn afgerond. Eén tastbare herinnering aan de geschiedenis van de kerk blijft behouden: de historische gedenksteen wordt bewaard en naar een andere locatie verplaatst.
Voor de urbexwereld is dit opnieuw een herinnering dat zelfs de meest herkenbare verlaten locaties geen eeuwig leven beschoren zijn.
Wanneer de sloop is voltooid, bestaat opnieuw een stuk Amerikaanse industriële en architectonische geschiedenis alleen nog op foto's en in herinneringen.
Bronnen: Chicago Sun-Times – Sloop City Methodist Church · City of Gary – Officiële sloopplannen
Urbex Journal – Het documenteren van vergeten plekken, hun geschiedenis en de onzekere toekomst die hen wacht.